عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

1045

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

احتشام السلطنه رئيس كميسيون سرحدى آذربايجان قجر « 1 » ، سعد الدوله كه سابق وزير تجار بود . صنيع الدوله مرتضى قلى خان پسر [ عليقلى خان پسر ] رضا قلى خان لله‌باشى امير الشعراء صديق حضرت رئيس مترجمين وزارت خارجه « 2 » ، حسنعلى خان پسر [ حسينقلى خان ] مخبر الدوله ، نصرة السلطان ليكن اين سه نفر اخير بىموقع مىباشند به جهت كثرت رفقا و اقوامشان عدد انتخاب كنندگانشان زياد شد . اسامى وكلاى تجار از قرار ذيل [ است ] : سه نفر خارج از صنف خودشان : وثوق الدوله محاسب آذربايجان ، مخبر الملك ، محقق الدوله نايب وزارت خارجه . هفت نفر از خودشان : حاجى حسين آقا امين دار الضرب ، حاجى محمد تقى تاجر شاهرودى ، سيد مرتضى صراف ، حاجى محمد اسماعيل مغازه تاجر ، حاجى معين التجار بوشهرى ، حاجى على حاجى حبيب ، ميرزا محمود اصفهانى تاجر . طهران روز پنج‌شنبه پانزدهم شعبان المعظم ، در پيش از ظهر ، سفير انگليس كه تازه وارد شده با اجزاى سفارت خدمت شاه آمد . نامهء مأموريت خود را داد . بعد از آن سلام ميلاد حضرت ولى اللّه منعقد شد . شاه با كسالت مزاج به صندلى نشست . در اطاق بريليان « 3 » براى دفيله به تالار بزرگ آمد . دفيلهء « 4 » مختصرى شد . بعضى نطق‌ها كرد . در آن روز كه برادرش از فرنگ آمده ، با ميرزا عبد اللّه خان پسر امين السلطان و مفخم الدوله وزير مختار

--> ( 1 ) . منظور احتشام السلطنه محمود خان قاجار ( قجر ) است . ( 2 ) . ميرزا محمد خان كه بعدها كلمهء مظاهر را نام خانوادگى خود قرار داد . ( 3 ) . برليان مأخوذ از كلمه Brillan فرانسه ( 4 ) . Defile كلمه‌اى فرانسوى به معناى تنگه و راه باريك در كوه و ضمنا حركت افراد زيردست در برابر شاه يا مقامات مهم مملكتى يعنى رژه .